Hakkında Bilinmeyen








Cemal Reşit Rey Kimdir hayatı besteleri

  • 20 Nisan 2020
  • 386 kez görüntülendi.
Cemal Reşit Rey Kimdir hayatı besteleri




sesli evrensel müzik tekniğiyle Türk müzik geleneğini birleştiren bestecilerimizdendir.

Valilik, İçişleri Bakanlığı, Edebiyat öğretmenliği yapan H.Nazım imzasıyla şiirleri, çevirileri yayınlanmış olan Ah­met Resifin oğludur. Kudüs’te doğdu.





Ahmet Reşit, Babıali Baskını adı verilen siyasal olayın ardından, aile­siyle Paris’e yer­leşmiş, Mahmut Şevket Paşa’nın öldürülmesinden sorumlu tutularak gıyabında ölüme mahkûm edilmiş­ti. Cemal Reşit bu dönemde Pa­ris’te başladığı müzik öğrenimini Cenevre Konservatuarı’nda sür­dürdü. 1919’da Paris’e dönerek aralarında G.Faur’nin de bulunduğu ünlü müzik adamların­dan ders gördü. 1923’te İstanbul’ da Darülelhan adını taşıyan konservatuarın kompozisyon ve piyano öğretmenliğine getirildiğinde 19 yaşındaydı, öğretim görevini he­men bütün yaşamı boyunca sürdürdü; 1985’te Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı profesörlüğüne atandı. Kurucusu olduğu İstanbul Şe­hir Orkestrası’nı 1970’e kadar yönetti.

Cumhuriyet döneminde Necil Kâ­zım Akses, Hasan Ferit Alnar, Ulvi Cemal Erkin ve Adnan Saygun ile birlikte, “Türk Beşleri” diye anılan çağdaş besteciler grubu içinde “yer aldı. Yapıtlarında yer yer fransız izle­nimcilerinden etkilendi. Türk halk mü­ziğini evrensel müziğin yapı özellikleri içinde yorumlayan ürünler verdi. Aynı anlayışla yer yer klasik Türk müziğin­den de yararlandı.

1930’larda İstanbul Şehir Tiyatrosu’nun sahnelediği operetleriyle yay­gın ün sağladı. Metinlerini ağa­beyi Ekrem Reşit Rey’in yazdığı bu yapıtların en ün­lüsü Lüküs Ha­yat’tır.

İlk kez 1931′ de Paris’te yo­rumlanan Ens­tantaneleri beş İstanbul izlenimi­ni orkestra aracı­lığıyla yansıtır. Bu  izlenimler şunlardır: Balık­çılar Ağları Çe­kiyor, Amâ Di­lenci    Kadın, Eyüp Güvercin­leri, Boş Cami İçi, Bayram. 1950’de Paris’ te yorumlanan Çağrılış adlı yapıtı eski bir masalın konusundan esinlenmiştir. 1953’te gene Paris’te ilk kez yorum­lanan Fatih senfonik şiiri, İstanbul’un fethini büyük bir komutanın askeri ba­şarısı olduğu kadar hoşgörülü bir yö­netim ve çağ kapayıp çağ açan bir kültür hareketi olarak yorumlar. Beste­cinin 1935’te Viyana’da yorumlanan Bir İstanbul Türküsü Üzerine Çeşitlemeleri bir piyano konçertosu sayı­labilecek yapısı içinde 21 çeşitle­meden oluşur.

Çok sesli çağdaş Türk sanat müzi­ğinin kurucusu sayılan Cemal Reşit Rey 1942’de Ekrem Resifin libretto­suna dayanarak Çelebi Operası’nı bestelemiştir. Konusu Lale Devri’nde geçen bu opera sarayda görevli Kü­çük Müezzin Mehmet Efendi’nin ger­çek yaşamından esinlenmiştir. Yapıtta Osmanlı bestecisinin Şehnaz Buselik bestesi ile birlikte klasik Türk müzi­ğinin türlü izleri yansır.

Cemal Reşit Rey’in öteki müzikli sahne yapıtları şunlardır:

Operalar: Faire sans dire (1 per­de: libretto Ekrem Reşit Rey, Alfred de Musset’ten esinleniş, 1920), Jean Marek (3 perde, 4 tablo: libretto Xav-ier Formentin, 1920), Sultan Cem (5 perde, 12 tablo: libretto E.R. Rey, 1922-23), L’Enchantement (2 perde: libretto E.R. Rey, Madame Roussel Despierre’in senaryosu üzerine, 1924), Zeybek (3 perde: libretto E.R. Rey, 1926), Köyde Bir Facia (1 perde: libretto E.R.Rey, 1929).

Operetler: Le petit chaperos rouge (2 tablo: libretto E.R.Rey, 1920), Üç Saat (3 perde: libretto E.R.Rey, İstanbul Şehir Tiyatrosu 1932), Deli Dolu (3 perde: libretto E.R.Rey, İstan­bul Şehir Tiyatrosu 1934), Saz Caz (3 perde: libretto E.R.Rey, İstanbul Şehir Tiyatrosu 1935), Maskara (3 perde: libretto E.R.Rey, İstanbul Şehir Tiyat­rosu 1936), Hava Clva (3 perde: lib­retto E.R.Rey, İstanbul Yeni Ses Tiyatrosu’nda Erol Günaydın ile birlikte, Yaygara 70 (libretto: E.R.Rey, Dormen Tiyatrosu’nda 1969/70 sezonu), Uy! Balon Dünya (libretto E.R.Rey, Dormen Tiyatrosu’nda 1970-71 sezo­nu), Bir İstanbul Masalı (libretto E.R­.Rey, Dormen Tiyatrosu’nda 1971-72 sezonu).

Revü – musical’ler: Adalar Revüsü

(libretto E.R.Rey, ilk oynanışı 1934), Alabanda (libretto E.R.Rey, ilk oy­nanış: Tepebaşı Yazlık Bahçesi 1941), Aldırma (libretto E.R.Rey, ilk oynanış: İstanbul Operet Tiyatrosu 1942).

Radyo için müzikli skeç: Benli Hürmüz (libretto Reşat Ekrem Koçu)

Sahne müzikleri: öz Yurt (Prolog müziği, eser: Faruk Nafiz Çamlıbel, İstanbul Belediye Konservatuvarı kon­serleri, bestecinin yönetiminde, solist Leylâ Gencer, 1933), Shakespeare: Macbeth (İstanbul Şehir Tiyatrosu 1934), Aysel filmine müzik, yönetim: Muhsin Ertuğrul (1934), Shakespeare: Kral Lear (İstanbul Şehir Tiyatrosu 1936), Shakespeare Hamlet (İstanbul Şehir Tiyatrosu 1936).

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ